Open data kan democratische drempel juist verhogen

Met de opkomst van de open overheid is data uitgegroeid van hulpmiddel tot bijna een voorwaarde voor effectieve politieke participatie. Burgers en activisten die hun argumenten met cijfers en analyses onderbouwen, worden eerder serieus genomen. Dat versterkt het zogeheten data-activisme, maar verhoogt tegelijkertijd de toegangsdrempel. Niet iedereen weet welke gegevens beschikbaar zijn, waar die te vinden zijn of hoe ze moeten worden geïnterpreteerd. Openbaarheid van informatie betekent daardoor nog niet automatisch dat iedereen dezelfde mogelijkheden heeft om invloed uit te oefenen.

Daar komt bij dat data vaak ten onrechte als objectief en neutraal wordt beschouwd. Welke informatie wordt verzameld, hoe deze wordt ingedeeld en welke conclusies eruit worden getrokken, berust altijd op menselijke keuzes. De snelle opkomst van AI maakt dit vraagstuk urgenter, omdat AI juist afhankelijk is van enorme hoeveelheden data. Volgens Sepulveda moet het debat daarom niet alleen gaan over méér open data en AI, maar ook over toegang, vaardigheden en zeggenschap. Anders dreigt digitalisering de democratische participatie niet alleen te versterken, maar tegelijkertijd ongelijker te maken.

Dit is een samenvatting van het volledige artikel op site UvA.